เมื่อ วันที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2569 มีการร่วมเปิดวงพูดคุยในหัวข้อ “ความมั่นคงของชีวิตไรเดอร์แพลตฟอร์ม” ณ สำนักงานสหภาพแรงงานรังสิต โดยมีผู้แทนแรงงานในระบบ สหภาพแรงงาน และแรงงานแพลตฟอร์ม (ไรเดอร์) เข้าร่วม เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงาน เปรียบเทียบสถานการณ์ความมั่นคงของแรงงานในระบบกับแรงงานแพลตฟอร์ม และร่วมกันสะท้อนข้อเสนอด้านการคุ้มครองแรงงาน
ภายในวงพูดคุย มีการถอดบทเรียนจากประสบการณ์แรงงานในสถานประกอบการอุตสาหกรรม ซึ่งสะท้อนว่าแม้แรงงานในระบบจะถูกมองว่ามีความมั่นคงมากกว่า แต่ในทางปฏิบัติยังคงเผชิญความไม่มั่นคงจากการเลิกจ้าง การปิดกิจการ และการใช้อำนาจของนายจ้าง โดยสหภาพแรงงานมีบทบาทสำคัญในการให้ความรู้ด้านกฎหมายแรงงาน การปกป้องสิทธิ และการเจรจาต่อรอง เช่น กรณีการเรียกร้องค่าล่วงเวลา (OT) ที่ไม่ได้รับอย่างเป็นธรรม และสามารถดำเนินการจนได้รับการชดเชยย้อนหลัง
ผู้เข้าร่วมยังได้แลกเปลี่ยนถึงบทบาทของคณะกรรมการสหภาพแรงงาน ซึ่งจำเป็นต้องมีความรู้ ความสามารถในการตอบคำถามสมาชิก และการจัดการปัญหาอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับสมาชิก รวมถึงการใช้เครือข่ายภายนอกและกลไกทางการเมืองในการผลักดันประเด็นแรงงานในระดับโครงสร้าง เช่น การผลักดันมาตรฐานแรงงานสากล และการใช้แรงกดดันจากระบบตรวจสอบแรงงานของบริษัทคู่ค้าในต่างประเทศ
ขณะเดียวกัน วงพูดคุยได้สะท้อนถึงข้อจำกัดที่สหภาพแรงงานเผชิญ เช่น การถูกเพ่งเล็งจากผู้ประกอบการ การประเมินผลที่ไม่เป็นธรรม และแรงกดดันต่อคณะกรรมการสหภาพแรงงาน รวมถึงข้อจำกัดในการมีส่วนร่วมของแรงงานข้ามชาติ แม้กฎหมายจะเปิดให้สามารถเป็นสมาชิกสหภาพแรงงานได้
ในส่วนของแรงงานแพลตฟอร์ม โดยเฉพาะไรเดอร์ ผู้เข้าร่วมได้สะท้อนถึงความไม่มั่นคงของรูปแบบการทำงาน ทั้งด้านค่าตอบแทนที่ไม่แน่นอน การปรับลดค่ารอบ การเพิ่มระยะทางวิ่งโดยไม่เพิ่มค่าตอบแทน และการทำงานภายใต้ระบบอัลกอริทึมซึ่งแรงงานไม่สามารถกำหนดเงื่อนไขได้เอง ส่งผลให้แนวคิดเรื่อง “ความอิสระในการทำงาน” ถูกตั้งคำถามมากขึ้น
ไรเดอร์ที่เข้าร่วมวงพูดคุยได้นำเสนอข้อเสนอด้านความมั่นคงที่ต้องการ ได้แก่ การมีกฎหมายคุ้มครองแรงงานและการยอมรับสถานะไรเดอร์แพลตฟอร์ม การเข้าถึงระบบประกันสังคม การเข้าถึงกองทุนเงินทดแทนกรณีประสบอุบัติเหตุจากการทำงาน รวมถึงสิทธิการลาป่วยและลาเจ็บ
วงพูดคุยครั้งนี้สรุปว่า การสร้างความมั่นคงให้กับแรงงานแพลตฟอร์มยังเป็นประเด็นท้าทาย เนื่องจากขาดสถานะทางกฎหมายที่ชัดเจน อย่างไรก็ตาม การรวมกลุ่ม การจัดเก็บข้อมูลพื้นฐานของแรงงาน และการใช้กระบวนการทางการเมือง โดยเฉพาะในช่วงการเลือกตั้ง ถือเป็นแนวทางสำคัญในการผลักดันข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อคุ้มครองสิทธิแรงงานในระยะต่อไป
