นิเวศพลังสังคมกับการสร้างนโยบายสาธารณะแบบมีส่วนร่วม กรณีจัดการน้ำและเกษตร ปราจีนบุรี

จากจุดเริ่มต้นเวที kick off เดือน พค.ที่ทางสภาพัฒน์ฯ ร่วมกับสถาบันชุมชนท้องถิ่นพัฒนา (กฤษฎา บุญชัย ณัฐธิดา รัตนสวัสดิ์ ทนงศักดิ์ จันทร์ทอง ปิโยรส ปานยงค์) เครือข่ายประชาสังคมปราจีนบุรี และภาคีอื่น ๆ ในจังหวัด

โดยมีเป้าหมายร่วมกันที่จะสร้างกระบวนนโยบายสาธารณะที่ประชาชนและทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมอย่างเท่าเทียม เพื่อทำให้ปราจีนเป็นเมืองแห่งความสุข ยั่งยืน และเป็นธรรม

โดยวันที่ 13 สค.ที่ผ่านมา จึงได้จัดเวทีเชิงประเด็นเรื่องการจัดการน้ำและเกษตรต่อเนื่องจากเวทีเรื่องขยะและการอุตสาหกรรมในครั้งที่แล้ว

ประเด็นปัญหาเรื่องน้ำมีความซับซ้อนมาก จากความผันผวนทั้งการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศปัญหาการพัฒนาที่ไม่ยั่งยืน และการขยายตัวของภาคการผลิตใหญ่ๆที่ใช้ทรัพยากรสูง ทั้งปัญหาน้ำเค็มที่กำลังขยายตัวรุกเข้ามา ปัญหาความผันผวนของฤดูกาล

ทั้งหมดนี้คนปราจีนต้องร่วมออกแบบว่าจะสร้างจุดเปลี่ยนในเชิงสถาบันได้อย่างไร จากเดิมที่ประชาชนกับภาครัฐมีช่องว่างสูง เพราะด้วยนโยบายจากบนลงล่าง ทำให้รัฐไม่เข้าหาไม่เข้าใจและไม่ยอมรับข้อมูลจากชุมชน

แม้จะมีโครงสร้างที่รองรับตามกฎหมายเช่น คณะกรรมการลุ่มน้ำ กลุ่มผู้ใช้น้ำที่เปิดให้ประชาชนเข้าไปมีส่วนร่วม แต่ด้วยช่องว่าง ที่รัฐยังไม่ยอมรับและรับการมีส่วนร่วมของประชาชนอย่างแท้จริงทำให้โครงสร้างที่ดี ๆ เหล่านี้ไม่ได้ถูกขับเคลื่อนการจัดการน้ำแบบมีส่วนร่วม

เช่นเดียวกันในปัญหาเกษตร แม้จะมีกลุ่มชาวบ้านที่เข้มแข็งทำเกษตรอินทรีย์ แต่ด้วยสถานการณ์ปัญหาเรื่องเศรษฐกิจ การพัฒนา ปัญหาผลกระทบจากอุตสาหกรรม ปศุสัตว์ และขาดการหนุนเสริมศักยภาพของเกษตรกร

แม้ปราจีนฯ มีจุดดีมากมาย ทั้งการเชื่อมต่อกับตลาด มีฐานทรัพยากรการเกษตรที่โดดเด่น

ในวงประชุมได้กำหนดวิสัยทัศน์ร่วมกันว่า

“พัฒนาปราจีนวิถีเกษตรอาหาร สมุนไพร การท่องเที่ยวที่ปลอดภัยเกื้อกูลสิ่งแวดล้อ มีการจัดการน้ำและทรัพยากรที่ยั่งยืนและเป็นธรรม มีการพัฒนานวัตกรรมเทคโนโลยีที่สอดคล้องกับศักยภาพนิเวศและชุมชน ตลอดจนสร้างธรรมาภิบาลและการมีส่วนร่วมของประชาชนอย่างแท้จริง”

กำหนดเป็นยุทธศาสตร์ร่วม เช่น

1) การพัฒนาคนสร้างคนรุ่นใหม่ด้านเกษตรเชิงนิเวศการจัดการทรัพยากร

2) การพัฒนาความรู้และนวัตกรรมเทคโนโลยีต่างๆที่เหมาะสม

3) การพัฒนาระบบ เช่น การจัดการผันน้ำชุมชน การพัฒนามาตรฐานสินค้าเกษตรการพัฒนาระบบการแปรรูปและอื่น ๆ การจัดการด้านโซนนิ่งที่เหมาะสม

4) การพัฒนาเครือข่ายทั้งเครือข่ายชุมชนและภาคีแบบมีส่วนร่วม

5) การสร้างระบบสนับสนุนด้านการเงิน เข้าถึงทรัพยากรการเงิน เกิดเป็นกองทุนสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านของกลุ่มเกษตรกรและกลุ่มผู้ใช้น้ำการพัฒนา

6) การขับเคลื่อนนโยบายทั้งในระดับกฎหมายลูกนโยบายท้องถิ่นเพื่อให้เกิดการจัดการน้ำที่ยั่งยืนการพัฒนาเกษตรเชิงสิ่งแวดล้อมและสังคมที่เข้มแข็ง

แผนปฏิบัติการเหล่านี้จะนำไปสู่การทดลองปฏิบัติจริงๆเพื่อให้เกิดรูปธรรมของนโยบายสาธารณะแบบมีส่วนร่วมจากข้างล่างขึ้นมา

เพื่อเปลี่ยนผ่านปราจีนฯ สู่นิเวศสังคมที่ยั่งยืนและเป็นธรรม ด้วยการมีส่วนร่วมรวมพลังของทุกภาคส่วน

Scroll to Top