งาน “๙๐ ปีศาสตราจารย์เสน่ห์ จามริก : ดอกหญ้าไหว สู่สังคมเสรี”


ในวาระปี ที่ 90 ของ ศ.เสน่ห์ จามริก โดย วรศักดิ์ มหัทธโนบล

แรกเมื่อเห็นชื่อ เสน่ห์ จามริก นั้นผมมีอายุราว 18 ปี ชื่อน้ีปรากฏอยู่บนปกหนังสือเล่ม หน่ึงเป็นเล่มบางๆซึ่ง ผมจำช่ือ ไม่ได้แล้ว จำได้เพียงว่าเป็นเรื่องเกี่ยวกับการเมืองที่อยู่ในความสนใจของผม แต่เนื่องจากตอนนั้นผมกำลัง ตกอยู่ในห้วงภวังค์ของการเมืองฝ่ายซ้าย แถมยังอยู่ต่างจังหวัดอีกด้วยเงิยที่มีจึงใช้สำหรับซื้อหนังสือซ้ายๆเท่านั้น  แต่ถึงกระนั้นชื่อของ เสน่ห์ จามริก ก็อยู่ในความจำของผมตลอดมา


มีช่องว่างเพื่อเรียนรู้

ภาพท่านอาจารย์นั่งสบายๆ อยู่บนเสื่อที่ปูบนพื้นดิน ใต้ร่มเงาไม้ในไร่นา แวดล้อมด้วยกลุ่มชาวบ้านและพวกเราเป็นภาพที่พวกเราได้เห็นตลอดช่วงเวลาที่ทำงานร่วมกับท่านการร่วมแลกเปลี่ยนอย่างออกรสชาติและมีชีวิตชีวาท่านเปี่ยมด้วยพลังความเชื่อมั่นใส่ใจอย่างจรดจ่อฟังชาวบ้านพูดและทุ่มเทความพยายามความอดทนทั้งปลุกทั้งปลอบให้ผู้ร่วมแลกเปลี่ยนนั้นได้เห็นคณุค่าความหมายของ การดำรงวิถีชีวิตบนฐานทรัพยากร


ยอดสะเดา ปลาดุกย่าง น้าปลาหวาน โดย พิทยา ว่องกุล

การทำงานเป็นความสุข การรับฟังและเคารพความเห็นผู้อื่นเป็นทางเลือก และการเลือกพัฒนาชุมชนท้องถิ่นเป็นทางออกสำหรับนักวิชาการรัฐศาสตร์ ศาสตราจารย์เสน่ห์ จามริก บนเส้นทางการพัฒนาที่ขรุขระ เต็มไปด้วยความยากจน หนี้สิน และการเอารัดเอาเปรียบ


เรียนรู้จากครูชื่อเสน่ห์ จามริก โดย เจตนา นาควัชระ

ผมรู้จักกับท่านอาจารย์เสน่ห์มานานมาก ตั้งแต่ผมยังเป็นเด็กมัธยมต้น ท่านเป็นเพื่อนสนิทของพี่ชาย คือ พจนา นาควัชระ ซึ่งเป็นรุ่นเดียวกัน เรียนเตรียมธรรมศาสตร์และเรียนปริญญาตรีพร้อมกัน ท่านมาที่ บ้านบ่อยๆ ผมทราบดีว่าท่านเรียนเก่งมาก จบธรรมศาสตร์บัณฑิตก่อนเวลา 4 ปีเพียงคนเดียวในรุ่นของท่าน



อาจารย์เสน่ห์ จามริก นักรัฐศาสตร์บูรณาการหนึ่งเดียว

โดย ศาสตราจารย์นายแพทย์ ประเวศ วะสี, (๑๑ กรกฎาคม ๒๕๖๐) โชคดีในชีวิตของผมอย่างหนึ่งคือการได้รู้จักและได้เรียนรู้จากท่านอาจารย์เสน่ห์ จามริก


อาจารย์ผู้ให้ความรู้ และมุมมอง

โดย ชัชวาลย์  ทองดีเลิศ ท่านอาจารย์เสน่ห์  จามริก  ท่านสอนคณะรัฐศาสตร์  ผมเข้ามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ปี  ๒๕๑๙ ท่านอาจารย์เสน่ห์ จามริก เป็นรองอธิการบดีในช่วงที่ท่าน อ.ป๋วย อึ้งภากรณ์ เป็นอธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์


ฐานทรัพยากรไทยในมุมมองของ ศาสตราจารย์เสน่ห์ จามริก

โธมัส มัลธัส (Thomas Malthus) ศาสตราจารย์ด้านเศรษฐศาสตร์การเมืองชาวอังกฤษได้เคยกล่าวเชิงทำนายไว้เมื่อกว่าสองร้อยปีที่แล้วว่า ปัญหาใหญ่ที่สุดที่มนุษยชาติจะต้องเผชิญในอนาคต ก็คือปัญหาการเพิ่มขึ้นของจำนวนประชากร ประชากรโลกจะเพิ่มมากขึ้นจนถึงระดับที่ทรัพยากรที่มีอยู่


เสน่ห์ จามริก จากนักรัฐศาสตร์สู่นักขับเคลื่อนวิชาการเพื่อสิทธิชุมชนและสังคม

โดย กฤษฎา บุญชัย[1] “ ผมได้เรียนรู้จากการทำงานพัฒนาชุมชนในช่วงกว่า 10 ปีมานี่ มากยิ่งกว่าตอนสอนที่รัฐศาสตร์เกือบ 30 ปี” นั่นเป็นคำกล่าวที่อาจารย์เคยพูดเมื่อครั้งผมเริ่มทำงานที่สถาบันชุมชนท้องถิ่นพัฒนาใหม่ๆ (ปี 2537)


ศ.เสน่ห์ จามริก เชื่อมร้อยรัฐศาสตร์-สังคมศาสตร์กับการเคลื่อนไหวของชุมชนเรื่องฐานทรัพยากร

  โดย วิฑูรย์ เลี่ยนจำรูญ พวกเรารู้จักชื่อ ศ.เสน่ห์ จามริก ตั้งแต่ทำกิจกรรมนักศึกษาในมหาวิทยาลัยและตอนที่เริ่มต้นทำงานในองค์กรพัฒนาเอกชนในประเทศไทยเมื่อปี 2527


พลังวิชาการ สู่สังคมเสรี

โดย อ.ยศ สันตสมบัติ พระพรหลั่งดุจสายน้ำพรั่งพรูสู่ชีวิตมนุษย์เสมอหากเราเลือกจะน้อมรับ พินิจอดีตหลายสิบปีที่ผ่านมา พระพรประการหนึ่งที่ช่วยให้ชีวิตมีพลัง คุณค่า และความหวัง คือ การได้พบเจอครูแท้มากมายหลายท่าน